.: Gmina Maszewo
kliknij miejscowość w celu wyświetlenia jej historii
Bagna(do 1945 r. Pagenkopf). Wieś położona jest ok. 10 km na północny wschód od Maszewa, przy lokalnej drodze Dębice-Mokre. Wieś o metryce średniowiecznej; w końcu XV wieku był tu już kościół. Ówcześni właściciele to przypuszczalnie ród Zampelsbach. W okresie nowożytnym Bagna wchodziły w skład domeny (Maszewa) i składały się z folwarku domenalnego oraz wsi chłopskiej.
Folwark
Spis majątku domeny z 1692 r. zawiera stosunkowo szczegółowy opis folwarku. Był tu dwór, stodoła z owczarnią (pod jednym dachem), winiarnia (w przybudówce), obora ze spichlerzem w górnej kondygnacji i, co szczególnie istotne, budynek bramny. Zatem folwark z końca XVII w. przypuszczalnie odpowiadał czworobocznej zagrodzie z budynkiem bramnym, jakie powszechnie występowały w 2 połowie XVIII i pocz. XIX w., a zachowały się reliktowo do czasów współczesnych. W omawianym "Spisie" nie określono konstrukcji budynków, mówi się tylko, że wszystkie przykryte były strzechą. Można, więc przyjąć za pewnik, że wzniesione były w konstrukcji ryglowej; jest mało prawdopodobne, aby obiekty murowane kryto słoma lub trzciną. W 1692 roku z folwarkiem związanych było 13 mieszkańców (wspomina się też o 24 "synach chłopskich" pracujących na rzecz domeny). Pod koniec XVIII w. folwark dzierżawiła rodzina von Bütow a w 1823 dzierżawę przejmuje gmina chłopska Bagna. Chłopi podzielili i włączyli do swych gospodarstw grunty folwarku, który w tym momencie przestał istnieć.
Wieś
Od 1686 roku był tu wolny sołtys, 15 gospodarstw chłopskich, 4 zagrodnicze oraz 10 chałupników. Dane z 1872 dokumentują 47 gospodarstw chłopskich, 54 budynki mieszkalne oraz 75 innych, 455 mieszkańców. Zakrystian, utrzymywany przez gminę, był zarazem nauczycielem a jego dom szkołą. Przy kościele znajdowała się tzw. "boża stodoła", gdzie składano daninę ze zboża dla instytucji duchownych. W odległości kilkuset metrów na południowy zachód od wsi posadowiony był wiatrak (holenderski) oraz zagroda młynarza. Dane z lat 20. XX wieku potwierdzają chłopski charakter wsi, wspominają jednak o istnieniu niewielkiego folwarku (116 ha), własności Ericha Zastrow oraz o wielkim gospodarstwie (76 ha), będącym jakby kontynuacją majątku dawnego wolnego sołtysa, w tym czasie w posiadaniu Paula Zastrow. W latach 30. w Bagnach zamieszkiwało ok. 380 mieszkańców, budynków mieszkalnych było 73, gospodarczych 84. Była to zatem duża wieś rolnicza.
 
© UM w Maszewie